Kształt kostki Rubika jednak nie może być znakiem towarowym

Przed dwoma laty pisałam o wyroku Sądu Unii Europejskiej, zgodnie z którym kształt kostki Rubika mógł zostać zarejestrowany jako znak towarowy. Wyrok ten był szeroko komentowany i krytykowany jako dopuszczający do monopolizacji rozwiązań o charakterze technicznym (których ochrona jest ograniczona w czasie w przeciwieństwie do ochrony znaku towarowego, która może trwać wiecznie).

Wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 roku (C‑30/15 P) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uchylił wspomniany wyżej wyrok Sądu i stwierdził nieważność decyzji EUIPO, która utrzymała w mocy rejestrację kształtu kostki Rubika w charakterze unijnego znaku towarowego.

Trybunał słusznie przypomniał, że unijne prawo znaków towarowych ma zapobiegać przyznaniu jednemu przedsiębiorstwu monopolu na rozwiązania techniczne lub na cechy użytkowe danego towaru.

Trybunał stwierdził, że aby ustalić, czy rejestracja spornego kształtu kostki w charakterze unijnego znaku towarowego może skutkować przyznaniem monopolu na rozwiązanie techniczne, należy ocenić, czy ten kształt jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego. Inaczej niż Sąd, Trybunał wskazał, że w ramach badania oceny zasadniczych właściwości spornego sześciennego kształtu należy dokonywać w świetle funkcji technicznej towaru przedstawionego przez ten kształt. Sąd powinien uwzględnić także elementy niewidoczne na graficznym przedstawieniu tego kształtu, takie jak zdolność rotacji indywidualnych elementów układanki trójwymiarowej typu kostka Rubika. W tym kontekście Sąd powinien był określić funkcję techniczną rozpatrywanego towaru i uwzględnić ją w ramach przeprowadzanej oceny.

Trybunał uznał też, że fakt, iż wniosek o rejestrację spornego oznaczenia obejmował „układanki trójwymiarowe” w ogólności (bez ograniczenia do układanek mających zdolność rotacji) nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu funkcji technicznej towaru przedstawionego przez sporny kształt sześcienny, pod rygorem umożliwienia właścicielowi wspomnianego znaku towarowego rozszerzenia ochrony przyznanej na mocy rejestracji tego znaku na każdy rodzaj układanek o podobnym kształcie, (tj. na każdą układankę trójwymiarową, której elementy mają kształt sześcianu, niezależnie od szczegółowych warunków jej funkcjonowania).

Obecnie EUIPO powinno wydać nową decyzję, uwzględniając powyższy wyrok Trybunału.