Wygląd sklepu może być znakiem towarowym

Dotąd wygląd sklepu, po spełnieniu określonych przesłanek, mógł zostać zarejestrowany jako wzór przemysłowy. Wczoraj (10 lipca 2014 roku) Trybunał Sprawiedliwości w wyroku C‑421/13 uznał, że wygląd sklepu może być także znakiem towarowym.

Sprawa dotyczyła wyglądu flagowego sklepu Apple. W 2010 roku Apple zarejestrował w United States Patent and Trademark Office (amerykańskim urzędzie patentowym i znaków towarowych) trójwymiarowy znak towarowy w formie kolorowego rysunku sztandarowego sklepu („flagship store”) w odniesieniu do następujących usług z klasy 35: „usługi handlu detalicznego dotyczące komputerów, oprogramowania komputerowego, urządzeń peryferyjnych, telefonów przenośnych, elektroniki użytkowej i akcesoriów oraz związanych z nimi pokazów towarów”. Poniżej przedstawienie znaku towarowego Apple jako „odróżniającego wystroju i układu sklepu detalicznego”:

 Apple flagship store

Źródło: InfoCuria – Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości 

 

Następnie Apple złożył wniosek o rozszerzenie terytorialne ochrony wynikającej z międzynarodowej rejestracji znaku towarowego w USA. Wniosek został zaakceptowany w niektórych państwach. Jednak w 2013 roku niemiecki urząd patentowy odmówił udzielenia ochrony znakowi na terytorium Niemiec, ponieważ przedstawienie powierzchni przeznaczonych do sprzedaży towarów przedsiębiorstwa nie jest niczym innym niż przedstawieniem istotnego aspektu działalności handlowej tego przedsiębiorstwa. O ile konsument może wprawdzie postrzegać zagospodarowanie takiej powierzchni jako wskazówkę co do wartości i kategorii cenowej towarów, o tyle nie może on pojmować takiego zagospodarowania jako wskazówki co do ich pochodzenia. Ponadto według niemieckiego urzędu powierzchnia sprzedażowa przedstawiona przez Apple nie odróżnia się wystarczająco od sklepów innych dostawców produktów elektronicznych.

Apple odwołał się od tej decyzji do Bundespatentgericht, a ten zwrócił się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi: czy przedstawienie – w formie zwykłego rysunku bez wskazania rozmiaru ani proporcji – zagospodarowania powierzchni sprzedażowej może być zarejestrowane jako znak towarowy dla usług polegających na różnych świadczeniach mających na celu skłonienie konsumenta do nabycia towarów zgłaszającego?

Na wstępie Trybunał przypomniał, że przedmiot zgłoszenia do rejestracji jako znak towarowy musi spełniać trzy przesłanki:

  1. przedmiot ten musi stanowić oznaczenie,
  2. oznaczenie to powinno dać się wyrazić w formie graficznej,
  3. oznaczenie to powinno umożliwiać odróżnianie towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw.

Zdaniem Trybunału przedstawienie flagowego sklepu Apple, które obrazuje zagospodarowanie powierzchni sprzedażowej za pomocą zbioru linii, konturów i form, może stanowić znak towarowy, pod warunkiem że umożliwia odróżnienie towarów lub usług Apple od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. W konsekwencji takie przedstawienie spełnia pierwszą i drugą z przesłanek wymienionych powyżej. Nie ma też większego znaczenia, że rysunek jest pozbawiony wskazówek co do rozmiaru i proporcji powierzchni sprzedażowej.

Trybunał uznał, że przedstawienie zagospodarowania powierzchni sprzedażowej w formie rysunku może także spełniać trzecią z powyższych przesłanek – czyli może umożliwiać odróżnianie towarów lub usług przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. Zagospodarowanie powierzchni sprzedażowej może pozwolić zidentyfikować towary lub usługi – w odniesieniu do których wniesiono o rejestrację – jako pochodzące z danego przedsiębiorstwa w wypadku, gdy takie zagospodarowanie w sposób znaczący obiega od normy lub zwyczajów panujących w danym sektorze gospodarki.

Trybunał przesądził więc, że co do zasady oznaczenie wyglądu sklepu może mieć zdolność odróżniającą, ale zastrzegł jednocześnie, że odróżniający charakter oznaczenia należy oceniać w odniesieniu do konkretnego przypadku:

  1. w stosunku do towarów lub usług objętych zgłoszeniem oraz
  2. w stosunku do sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych konsumentów tych towarów lub usług, którzy są właściwie poinformowani oraz dostatecznie uważni i rozsądni.

Oznaczenie przedstawiające zagospodarowanie sztandarowych sklepów producenta towarów może zostać ważnie zarejestrowane nie tylko w odniesieniu do tych towarów, lecz także w odniesieniu do świadczeń dotyczących usług, w wypadku gdy te świadczenia nie stanowią integralnej części wprowadzania do obrotu towarów. Niektóre świadczenia – takie jak te wymienione w zgłoszeniu Apple – polegające na dokonywaniu w sklepach prezentacji wystawionych w nich towarów podczas szkoleń, mogą same w sobie stanowić odpłatne świadczenia objęte pojęciem „usługi”.

Podsumowując, przedstawienie w formie zwykłego rysunku bez wskazania rozmiaru ani proporcji zagospodarowania powierzchni sprzedażowej towarów może być zarejestrowane jako znak towarowy w odniesieniu do usług polegających na świadczeniach związanych z tymi towarami, jednak niestanowiących integralnej części ich wprowadzenia do obrotu, pod warunkiem że umożliwia ono odróżnienie usług zgłaszającego od usług innych przedsiębiorstw i że żadna z podstaw odmowy rejestracji – wymienionych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych – nie stoi temu na przeszkodzie.

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s