Czy można nakazać dostawcy zablokowanie dostępu do stron naruszających prawa autorskie?

Na to pytanie odpowiedział Trybunał w wyroku z dnia 27 marca 2014 roku w sprawie UPC Telekabel Wien GmbH przeciwko Constantin Film Verleih GmbH, Wega Filmproduktionsgesellschaft mbH (C‑314/12).

Sprawa dotyczyła strony internetowej jakich wiele, dzięki której można było pobierać lub oglądać filmy, bez zgody uprawnionych producentów (Constantin Film i Wega). Producenci filmów wnieśli o wydanie zarządzenia tymczasowego, nakazującego UPC jako dostawcy dostępu do internetu zablokowanie dostępu do przedmiotowej strony internetowej. Sąd w Wiedniu uwzględnił wniosek i zakazał UPC dostarczania jej klientom dostępu do spornej strony internetowej, w szczególności poprzez blokadę nazwy domeny oraz aktualnego adresu IP strony, jak również wszelkich innych adresów IP tej strony, które mogły być znane tej spółce.

Sąd drugiej instancji co do zasady zgodził się z nakazem zablokowania strony, ale uznał, że nie można nakazać UPC podjęcia konkretnych środków mających na celu zablokowanie dostępu do strony. Należy jedynie nakazać UPC spowodowanie pewnego skutku – to jest zablokowania dostępu do strony – przy czym UPC powinna mieć możliwość wyboru środków do osiągnięcia tego celu.

UPC odwołała się od tego orzeczenia i argumentowała, że:

  • Nie jest pośrednikiem – usługi świadczone przez UPC nie mogą być uważane za wykorzystywane w celu naruszenia praw autorskich lub pokrewnych, ponieważ UPS nie pozostaje w żadnych stosunkach z operatorami spornej strony internetowej ani nie zostało ustalone, by klienci UPC działali bezprawnie.
  • A ponadto – każdy z możliwych do zastosowania środków blokujących dostęp do strony można obejść. Co więcej, niektóre z tych środków są nadmiernie kosztowne.

Odpowiadając na pytania sądu austriackiego Trybunał uznał, że UPC jest pośrednikiem w rozumieniu art. 8 dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 roku w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym. Artykuł 8 ust. 3 dyrektywy zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby podmioty praw autorskich mogły wnioskować o wydanie nakazu przeciwko pośrednikom, których usługi są wykorzystywane przez stronę trzecią w celu naruszenia praw autorskich lub pokrewnych.

Zdaniem Trybunału dostawca dostępu do Internetu (jak UPC w niniejszej sprawie), który umożliwia swoim klientom dostęp do przedmiotów praw autorskich lub praw pokrewnych, publicznie udostępnionych w Internecie przez osoby trzecie, jest pośrednikiem, którego usługi są wykorzystywane w celu naruszenia praw autorskich lub pokrewnych. Gdyby uznać, że dostawca dostępu do internetu pośrednikiem nie jest, w sposób istotny zostałaby ograniczona ochrona podmiotów praw autorskich, którą to ochronę miała zapewnić wspomniana dyrektywa.

Tak więc, dostawca internetu jest pośrednikiem. Czy w związku z tym można na niego nałożyć nakaz zablokowania dostępu do strony internetowej zawierającej filmy naruszające prawa pokrewne?

Zanim Trybunał odpowiedział na to pytanie rozważał kolizję pomiędzy różnymi wartościami: prawami autorskimi i prawami pokrewnymi a wolnością prowadzenia działalności gospodarczej oraz wolnością wypowiedzi i informacji.

W ocenie Trybunału niewątpliwie nakaz podjęcia środków przez dostawcę internetu mających na celu zablokowanie dostępu do strony ogranicza wolność prowadzenia działalności gospodarczej – zobowiązuje do podjęcia kroków, które mogą być kosztowne dla dostawcy, mogą mieć istotny wpływ na organizację jego działalności i mogą wymagać zastosowania rozwiązań trudnych i kompleksowych z technicznego punktu widzenia. Nakaz taki nie narusza jednak samej istoty wolności prowadzenia działalności gospodarczej dostawcy dostępu do Internetu, ponieważ:

  • Pozostawia dostawcy swobodę określenia konkretnych kroków wymagających podjęcia w celu osiągnięcia założonego rezultatu, tak że może on wybrać zastosowanie środków najlepiej dostosowanych do zasobów lub możliwości, którymi dysponuje i które są zgodne z innymi obowiązkami i wyzwaniami, którym musi sprostać w ramach prowadzenia przez siebie działalności.
  • Umożliwia dostawcy uwolnienie się od odpowiedzialności poprzez udowodnienie, iż podjął on wszelkie rozsądne kroki. Dostawca nie jest bowiem zobowiązywany do poświęceń niemożliwych do zaakceptowania. Jednocześnie jednak dostawca musi czuwać nad tym, by poszanowane były prawa podstawowe użytkowników Internetu, mianowicie prawo do wolności informacji. W związku z tym kroki podjęte przez dostawcę dostępu do Internetu muszą być precyzyjne – muszą służyć położeniu kresu naruszaniu przez osoby trzecie praw autorskich lub praw pokrewnych, tak aby użytkownicy Internetu, korzystający z usług tego dostawcy dla celów uzyskania legalnego dostępu do informacji, nie odczuli konsekwencji. W przeciwnym wypadku ingerencja tego dostawcy w wolność informacji tych użytkowników byłaby nieuzasadniona w kontekście realizowanego celu.

Podsumowując wywody Trybunału – dostawca internetu jest pośrednikiem w rozumieniu dyrektywy i sąd może nałożyć na takiego dostawcę nakaz zablokowania dostępu do określonej strony internetowej udostępniającej przedmioty objęte ochroną bez zgody podmiotów praw autorskich. Nakaz ten nie powinien jednak precyzować, jakie środki ma podjąć dostawca dostępu do Internetu. Dostawca ma wybór tych środków, musi jednak podjąć wszelkie rozsądne kroki. Jednocześnie jednak podjęte środki nie powinny niepotrzebnie pozbawiać użytkowników Internetu możliwości legalnego dostępu do informacji, ale z drugiej strony powinny zapobiegać, utrudniać lub poważnie zniechęcać internautów do szukania dostępu do nielegalnie umieszczonych treści objętych ochroną prawnoautorską.

Jak w praktyce takie środki mają wyglądać? To będą już oceniać sądy krajowe w konkretnych przypadkach.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s