Kolor jako znak towarowy

Różowy, pomarańczowy, zielony…

Kolory mają ogromną siłę marketingową. Nie bez powodu firmy konsekwentnie stosują w swojej działalności określoną kolorystykę. W zależności od branży może to dotyczyć wyglądu sklepów, salonów, punktów usługowych czy samych towarów. Zapewne większość z nas bez namysłu potrafi udzielić odpowiedzi na pytanie, z którym operatorem telekomunikacyjnym kojarzy się kolor różowy, z którym pomarańczowy, a z którym zielony. Albo z jaką marką słodyczy kojarzy się kolor fioletowy.

Przykłady takie można mnożyć w nieskończoność – stacje benzynowe, banki, sklepy…

Niejako automatyczne skojarzenie koloru z konkretną firmą z danej branży jest wynikiem świadomego, długotrwałego i konsekwentnego stosowania przez firmę w obrocie zestawienia określonych kolorów.

Skoro tak, to już intuicyjnie można przypuszczać, że na przykład wprowadzenie na rynek słodyczy w opakowaniach koloru fioletowego mogłoby zrodzić problemy prawne. W tym miejscu pominę zagadnienia nieuczciwej konkurencji, na podstawie których w wielu przypadkach możliwe byłoby uzyskanie ochrony. Skupię się natomiast na kolorze jako znaku towarowym.

Kolor per se

Czy możliwe jest zarejestrowanie jako znaku towarowego KOLORU? Koloru per se, koloru jako takiego?

Nie należy mylić tego ze znakami towarowymi graficznymi, w których kolor jest tylko elementem znaku, na przykład kolorowe litery, tło czy kolorowa abstrakcyjna kompozycja.

Poniżej przykład znaku graficznego, a nie znaku jako koloru. Został on zgłoszony do OHIM pod numerem 1158381.

HydroLens

Źródło: OHIM

Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w formie graficznej i które ma zdolność odróżniającą. 

Graficzna przedstawialność koloru jako znaku

OHIM przyjmuje, że kolor jako znak towarowy może być przedstawiony w formie graficznej. Kiedyś wystarczające dla spełnienia przesłanki graficznej przedstawialności było zaprezentowanie koloru w formie kwadratu oraz określenie w opisie charakteru znaku, że jest to „znak innego typu”.

Obecnie zgodnie z Komunikatem Prezesa OHIM oraz z Wytycznymi do zgłoszenia koloru jako znaku towarowego należy dołączyć kolor na kartce papieru lub zdjęcie, słowny opis koloru oraz kod koloru zgodnie z międzynarodową klasyfikacją(np. PANTONE, RAL, HKS, CMYK).

Charakter odróżniający znaku

Czy kolor jako taki, nieokreślony przestrzennie, może mieć charakter odróżniający dla towarów lub usług?

Może, ale pod pewnymi warunkami.

wyroku w sprawie Libertel Groep BV przeciwko Benelux Merkenbureau, Trybunał Sprawiedliwości zajął stanowisko, że:

1)      Kolor jako taki, nieokreślony przestrzennie, może mieć w odniesieniu do niektórych towarów i usług charakter odróżniającypod warunkiem że może on być przedmiotem przedstawienia w formie graficznej, które jest:

  • jasne,
  • precyzyjne,
  • samo w sobie kompletne,
  • łatwo dostępne,
  • zrozumiałe,
  • trwałe,
  • obiektywne (przedstawienie nie jest obiektywne, jeśli kolor jest przedstawiony tylko na papierze, może być natomiast obiektywne, jeśli kolor zostanie określony przez kod identyfikacji zgodnie z międzynarodowymi klasyfikacjami kolorów).

2)      Dla dokonania oceny charakteru odróżniającego, który dany kolor może mieć jako znak towarowy, konieczne jest uwzględnienie interesu ogólnego, przejawiającego się w tym, by nie ograniczać w sposób nieuzasadniony dostępności kolorów dla innych przedsiębiorców, oferujących towary lub usługi tego samego rodzaju co te, o których rejestrację wniesiono.

3)      Kolor jako taki może zostać uznany za mający charakter odróżniający, pod warunkiem że z punktu widzenia docelowej grupy odbiorców znak towarowy umożliwia identyfikację towaru lub usługi, o których rejestrację wniesiono, jako pochodzących od określonego przedsiębiorcy i w rezultacie odróżnienie tego towaru lub usługi od towarów lub usług innych przedsiębiorców.

4)      Fakt, iż wniesiono o rejestrację koloru jako takiego jako znaku towarowego dla dużej liczby towarów lub usług albo dla określonego towaru lub usługi, czy też określonej grupy towarów lub usług, ma znaczenie, w powiązaniu z innymi okolicznościami konkretnego przypadku, zarówno dla dokonania oceny charakteru odróżniającego koloru, o którego rejestrację wniesiono, jak i dla stwierdzenia, czy jego rejestracja nie byłaby sprzeczna z interesem ogólnym przejawiającym się w tym, by nie ograniczać w sposób nieuzasadniony dostępności kolorów dla innych przedsiębiorców oferujących towary lub usługi tego samego rodzaju co te, o których rejestrację wniesiono.

5)      Aby stwierdzić, czy znak towarowy posiada charakter odróżniający organ właściwy w sprawach rejestracji znaków towarowych powinien przeprowadzić analizę konkretnego stanu faktycznego, uwzględniającą wszystkie okoliczności danego przypadku, w tym także dotychczasowe używanie znaku towarowego.

 

Warto zwrócić uwagę, że w powyższej sprawie Rzecznik Generalny Léger w wydanej opinii zajął inne stanowisko niż wyrażone przez Trybunał. Zdaniem Rzecznika kolor jako taki bez kształtu lub konturów nie jest oznaczeniem, które może być przedstawione w sposób graficzny i nie nadaje się do odróżniania towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innego przedsiębiorstwa.

Rzecznik zwrócił uwagę, że kolor trudno zdefiniować w uniwersalny sposób. Kolor zależy bowiem od rodzaju światła, ale też od samego patrzącego. Ten sam kolor może być różnie postrzegany przez różne osoby. Ten sam kolor będzie też wyglądał inaczej na papierze, a inaczej na metalu, szkle, tkaninie czy blasze.

Wytyczne OHIM

Poniżej zostaną przedstawione podstawowe zasady, jakimi kieruje się OHIM przy badaniu zgłoszeń kolorów jako znaków towarowych, zawarte na stronie 40 i 41 Wytycznych dotyczących postępowania przed OHIM.

Pojedyncze kolory

Pojedynczy kolor nie ma zdolności odróżniającej dla żadnych towarów i usług, z wyjątkiem bardzo szczególnych okoliczności, co zostało potwierdzone w wyroku Libertel Groep BV.

Takie bardzo szczególne okoliczności oznaczają, że wnioskodawca musi wykazać, że znak jest absolutnie niezwykły, uderzający w odniesieniu do tych konkretnych towarów. Te przypadki są jednak bardzo rzadkie (na przykład różowy kolor dla materiału izolacyjnego).

Kombinacja kolorów

WYSIWYG (what you see is what you get)

W przypadku kombinacji kolorów, graficzna prezentacja znaku (w tym proporcje określonych kolorów i ich pozycja) określa znak, jaki wnioskodawca chce zarejestrować. Połączenie kolorów, które miałyby zostać zarejestrowane jako znak towarowy musi jasno wynikać z ich graficznego przedstawienia, zgodnie z zasadą what you see is what you get – to co widzisz, to otrzymasz).

Zgłoszenie abstrakcyjne, na przykład dwa kolory “w każdej możliwej kombinacji” lub “w dowolnej proporcji”, nie jest dopuszczalne i prowadzi do odrzucenia zgłoszenia przez OHIM.

Należy to odróżnić od wskazania, w jaki sposób połączenie kolorów pojawi się na towarze. Nie jest wymagane opisanie, w jaki sposób kolory będą używane na produktach.

Gdy jeden z dwóch kolorów jest powszechnym kolorem dla danego produktu lub jest to naturalny kolor produktu, to w rzeczywistości mamy do czynienia nie z dwoma kolorami, ale z jednym kolorem stanowiącym dodatek do naturalnego koloru produktu.

Przykłady:

Szary to zwykle kolor uchwytu narzędzi ogrodniczych, a biały jest naturalnym kolorem tabletek do prania. Tak więc, tabletki do prania, które są z jednej strony białe, a z drugiej strony czerwone –  powinny być oceniane jako dodanie jednego koloru – czerwonego.

Wytyczne OHIM zawierają wskazówki, w których połączenie dwóch kolorów powinno oznaczać odrzucenie zgłoszenia.Konieczne jest odniesienie zgłaszanych kolorów do towarów i usług, dla jakich miałyby zostać zarejestrowane oraz do sytuacji na rynku.

  • Kolor jest tylko dekoracyjnym elementem towarów lub stanowiłby wykonanie życzenia konsumenta (na przykład: kolor samochodu, kolor T-shirt),
  • Kolor jest charakterem towaru (na przykład: dla odcieni),
  • Kolor jest opisowy lub uwarunkowany technicznie (na przykład: kolor czerwony dla gaśnic, różne kolory używane do kabli elektrycznych),
  • Kolor jest zwyczajny lub ogólny (na przykład: ponownie – czerwony kolor dla gaśnic; żółty kolor dla usług pocztowych),
  • Kolor wskazuje na szczególną cechę towarów, taką jak smak (na przykład: kolor żółty dla smaku cytrynowego, kolor różowy dla smaku truskawkowego),
  • Kombinacja kolorów jest już ugruntowana na rynku, wykorzystywana przez różnych konkurentów (na przykład: kolor czerwony i żółty jest używany przez różne przedsiębiorstwa dla puszek piwa lub napojów).

Więcej niż trzy kolory

Jeżeli liczba kolorów, które mają zostać zarejestrowane jako znak towarowy, przekracza trzyspada zdolność odróżniająca znaku. Wynika to z trudności w zapamiętaniu dużej liczby różnych kolorów i ich sekwencji.

Jak wygląda praktyka?

Tyle o podstawowych zasadach. Jak wygląda w praktyce zgłaszanie kolorów jako znaków towarowych?

Wystarczy w wyszukiwarce znaków towarowych OHIM zaznaczyć jako rodzaj wyszukiwanego znaku „Colour”.

Wśród wyników wyszukiwania znajdzie się wiele znaków będących faktycznie znakami graficznymi, a zgłoszonymi jako kolor. Przedstawiony poniżej znak towarowy został zarejestrowany przez OHIM pod numerem 008531923 jako kolor. W mojej ocenie jest to po prostu znak towarowy graficzny, w którym zostały wykorzystane w określonym zestawieniu kolory pomarańczowy i zielony.

008531923

Źródło: OHIM

Różna jest też praktyka opisu znaku. Zawsze jest przedstawiony sam kolor (najczęściej w formie kwadratu). Czasami jest też słowny opis koloru. Wiele zgłoszeń kolorów nie zawiera jednak kodu zgodnie z międzynarodową klasyfikacją.

Przykłady:

Poniżej przykłady kolorów zarejestrowanych jako znaki towarowe:

011151743

Źródło: OHIM

Znak zarejestrowany pod numerem: 011151743 w klasie 7 i 35. Zgłoszenie zawiera także słowny opis znaku oraz kod:

The trademark is a combination of the colours yellow and grey, which are arranged in this order from top to bottom in an area ratio of approximately 50% each .

Indication of colour: Yellow (“RAL 1007″), grey (“RAL 7012″).

010653707

Źródło: OHIM

Znak zarejestrowany pod numerem: 010653707, w klasie 9, 37 i 42. Kolory opisane jako green and grey. Nie ma szczegółowego opisu ani kodu.

009543927

Źródło: OHIM

Powyższy pojedynczy kolor został zarejestrowany pod numerem 009543927 w klasie 12 i 20.

Opis znaku: Turquoise green (RAL effect E1 660-2).

Odmowa rejestracji 

009585613

Źródło: OHIM

Znak został zgłoszony pod numerem 009585613 w klasie 7 i 9, ale nie został zarejestrowany.

Opis znaku: Green (Pantone 382C).

Czy warto rejestrować kolor jako znak?

OHIM oraz Trybunał Sprawiedliwości dopuszczają możliwość rejestracji koloru jako znaku towarowego. Szanse na zarejestrowanie koloru jako takiego, zwłaszcza pojedynczego koloru, są jednak małe. Przede wszystkim dlatego, że kolor jako taki, bez jakiegokolwiek odniesienia, raczej nie ma zdolności odróżniającej.

Ponadto, zarejestrowany znak towarowy zapewnia wyłączność. Konieczna jest więc daleko posunięta ostrożność przy rejestrowaniu kolorów jako znaków towarowych, żeby nie ograniczać możliwości korzystania z tych kolorów przez innych uczestników obrotu.

Szanse na rejestrację koloru jako znaku towarowego wzrastają, jeżeli kolor ma zostać zarejestrowany dla towarów przeznaczonych dla bardzo wyspecjalizowanej grupy odbiorców, dla wąskiego zakresu towarów lub usług, a także gdy znak uzyskał wtórną zdolność odróżniającą w wyniku długotrwałego wcześniejszego używania w obrocie. 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s