O znakach towarowych

O znakach towarowych w ogólności

Zgodnie z definicją zamieszczoną w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 roku – Prawo własności przemysłowej:

znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.

Znakiem towarowym może być w szczególności: wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, melodia lub inny sygnał dźwiękowy.

Powszechnie wyróżnia się następujące rodzaje znaków towarowych:

  • znak słowny,
  • znak graficzny,
  • znak słowno – graficzny,
  • znak przestrzenny,
  • znak dźwiękowy,
  • znak smakowy?
  • znak zapachowy?

Najbardziej tradycyjną formą przedstawienia znaku towarowego są oznaczenia słowne takie jak wyrazy, zdania czy slogany. W przypadku tego rodzaju znaków ważny jest jedynie element słowny, a nie jego przedstawienie, np. wielkość czy kolor czcionki. Chronione jest bowiem określone słowo czy zdanie, co odróżnia znaki słowne od znaków słowno – graficznych.

Znaki graficzne utożsamiane potocznie z logo, to rysunki, ornamenty, szata graficzna opakowania. Natomiast znaki słowno – graficzne to znaki łączące w sobie elementy słowne i graficzne.

Znak towarowy przestrzenny to na przykład kształt opakowania czy butelki.

Nie budzi też wątpliwości, iż znakiem towarowym może być dźwięk. Znak towarowy dźwiękowy to przykładowo mówiony slogan, melodia, sygnał.

Z orzecznictwa wynika, iż znak towarowy może składać się z oznaczenia, które samo w sobie nie jest dostrzegalne wzrokowo, pod warunkiem, że może być przedstawione w formie graficznej, na przykład poprzez obrazy, linie lub symbole oraz, że reprezentacja jest jasna, łatwo dostępna, zrozumiała, trwała i obiektywna. O dopuszczalności uznania dźwięku za znak towarowy przesądza jego graficzna przedstawialność.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznaje za niewystarczający opis dźwięku z użyciem zapisanych słów, jak np. wskazanie, że znak składa się z nut tworzących utwór muzyczny czy też poprzez prostą onomatopeję bez niczego więcej. Wymagania są natomiast spełnione, gdy znak przedstawiony jest poprzez pięciolinię, podzieloną na takty, przedstawiającą klucz, nuty i pozostałe elementy wskazujące na wartość rytmiczną.

Uznaje się, iż onomatopeja (np. pianie koguta) nie spełnia wymogu graficznej przedstawialności, a w związku z tym, nie może zostać zarejestrowana jako znak towarowy. W prawie europejskim przyjęto zasadę, iż przy zgłaszaniu znaku dźwiękowego, przedstawienie znaku zawiera graficzne przedstawienie dźwięku, w szczególności zapis muzyczny. Ubiegając się o rejestrację znaku towarowego dźwiękowego w polskim Urzędzie Patentowym jednym z wymogów jest dołączenie nośnika elektronicznego zawierającej nagranie dźwięku.

Katalog oznaczeń, które mogą być znakiem towarowym jest otwarty. Definicja znaku towarowego zawiera jedynie przykładowe wyliczenie co może być znakiem towarowym. Droga do poszukiwania nowych form znaków towarowych jest więc otwarta. Znane są próby rejestracji znaków smakowych oraz zapachowych.

Jak dotąd urzędy patentowe i sądy odmawiają rejestracji znaków smakowych, przykładowo smaku pomarańczy dla leków przeciwdepresyjnych czy smaku truskawek.

Podobne problemy z rejestracją dotyczą znaków zapachowych. Przykładowo Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego w Alicante odmówił rejestracji zapachu wanilii dla plastrów, zapachu nuty trawiastej zieleni, zapachu cytrusa, zapachu różu kwiatowego i innych.

Zapach dojrzałej truskawki

Sąd Pierwszej Instancji w wyroku wydanym w sprawie T‑305/04 nie wykluczył, iż oznaczenie smaku może być przedstawione poprzez opis spełniający wszystkie wymogi zgłoszenia znaku towarowego.

Oznaczenie zapachowe, którego nie da się zobaczyć, opisane słowami „zapach dojrzałej truskawki”, którym towarzyszy kolorowy rysunek dojrzałej truskawki, nie może stanowić wspólnotowego znaku towarowego w świetle art. 4 i 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94 z powodu braku jego przedstawienia w formie graficznej. W istocie opis „zapach dojrzałej truskawki”, który może dotyczyć różnych gatunków truskawek i w związku z tym różniących się od siebie zapachów, nie jest ani jednoznaczny, ani precyzyjny i nie pozwala na usunięcie wszelkich elementów subiektywnych w procesie identyfikacji i postrzegania oznaczenia, którego dotyczy zgłoszenie. Ponadto rysunek truskawki przedstawia tylko owoc wytwarzający zapach, który miałby być identyczny ze zgłoszonym oznaczeniem zapachowym, a nie sam zapach, o którego rejestrację wniesiono, i w związku z tym nie stanowi on graficznego przedstawienia oznaczenia zapachowego. Poza tym, z uwagi na to, że truskawki – a przynajmniej niektóre spośród nich – różnią się pod względem zapachu w zależności od gatunku, rysunek przedstawiający truskawkę bez oznaczenia gatunku nie pozwala na identyfikację w sposób jasny i precyzyjny oznaczenia zapachowego, którego dotyczy wniosek o rejestrację.

Problem z rejestracją jako znaków towarowych smaku czy zapachu wynika z trudności w graficznej prezentacji znaku, wskutek czego  trudno jest określić zakres ochrony danego znaku.

Zapach świeżo skoszonej trawy

Warto jednak zauważyć, iż przed laty powiodła się rejestracja zapachu świeżo skoszonej trawy dla piłeczek tenisowych. Znak został zarejestrowany przez OHIM pod numerem 000428870 i jego szczegółowy opis jest dostępny na stronie OHIM.

Przy czym szczegółowy opis jest w tym wypadku sformułowaniem przesadzonym, ponieważ graficzne przedstawienie znaku wygląda tak:

The smell of fresh cut grass 

Natomiast opis znaku tak: “The mark consists of the smell of fresh cut grass applied to the product.”

Rola znaków towarowych 

Trzy najważniejsze funkcje znaków towarowych to:

  • funkcja odróżniająca (inaczej funkcja oznaczenia pochodzenia),
  • funkcja gwarancyjna
  • funkcja reklamowa.

Pierwotną rolą znaku towarowego jest odróżnianie towarów ze względu na ich pochodzenie. Dzięki znakom towarowym możliwe jest odróżnianie towarów tego samego rodzaju znajdujących się na rynku.

Obecnie funkcja oznaczenia pochodzenia rozumiana jest w ten sposób, że towary opatrzone danym znakiem towarowym pochodzą od podmiotu aktualnie uprawnionego do znaku towarowego, niekoniecznie z przedsiębiorstwa, z którym znak jest związany. Wynika to z tego, że prawa do znaku są zbywalne i podmiot pierwotnie uprawniony może sprzedać prawo ochronne na znak towarowy lub udzielić licencji do korzystania ze znaku.

Funkcja gwarancyjna (inaczej zwana jakościową) ma zapewniać o stałym poziomie cech towaru. Znak towarowy ma gwarantować, że towar będzie posiadał oczekiwaną przez nabywcę jakość. Niekoniecznie musi to być wysoka jakość towaru, wówczas mowa jest o znaku renomowanym. Istotne jest, że z danym znakiem towarowym kojarzona jest określona stała właściwość towaru.

Funkcja reklamowa ma za zadanie zachęcać do nabycia towaru sygnowanego określonym znakiem towarowym. Przy wprowadzaniu nowego produktu na rynek, znak towarowy ułatwia promocję towaru, natomiast znak już znany na rynku ugruntowuje pozycję towaru. Rzadko się jednak zdarza, aby sam znak towarowy posiadał samodzielną siłę reklamową. Może to mieć miejsce w przypadku znaków charakterystycznych, przykuwających uwagę i tworzących pozytywne skojarzenia. Zasadniczo jednak, aby znak nabył zdolność reklamową niezbędne jest stworzenie odpowiedniego korzystnego wizerunku towaru.

About these ads

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s